Lenthe: "Na de coming-out van mijn zoon voelde ik veel verdriet"

De eerste weken na de coming-out van mijn zoon heb ik veel gehuild. En daar voelde ik me tegelijkertijd schuldig over. Want ik had mijn kind nog, terwijl er ook ouders zijn die hun kind verliezen.

Wanneer je kind uit de kast komt als transgender, wordt er vaak van je verwacht dat je direct in de ondersteuningsmodus schiet. Je moet namen aanpassen, voornaamwoorden veranderen en meegaan in een medisch circus. Maar wat vaak onderbelicht blijft, is het diepe, rauwe en soms eenzame rouwproces waar je als ouder doorheen gaat. Want ik verloor het kind zoals ik dat dertien jaar lang heb gekend.

De schok van de fysieke maakbaarheid

Mijn weerstand begon deels bij mijn eigen levensvisie. Ik ben antroposofisch ingesteld en heb altijd veel waarde gehecht aan een natuurlijk en gezond leven. Geen vlees, biologische voeding, geen onnodige hormonen in ons lichaam; ik was daar altijd heel bewust mee bezig. Ik had mijn kind in mijn ogen gezond en mooi gemaakt. Ik zag een prachtig lichaam, een kind dat blaakte van gezondheid.

Toen Alex direct begon over hormonen en operaties, voelde dat voor mij als een enorme aanval op die natuurlijke balans. Ik zag de borstamputatie niet als een bevrijding voor hem, maar als een verminking van een gezond lichaam. “Er gaat gesneden worden in iets wat perfect is,” dacht ik. Dat medische stuk, die maakbaarheid van het leven, vond ik moeilijk te verteren. Het voelde alsof we de natuur geweld aandeden, terwijl ik juist altijd had geprobeerd om zo dicht mogelijk bij die natuur te blijven.

Het afscheid van een dochter

Maar het zat nog dieper dan de fysieke ingrepen. Ik was mijn dochter kwijt.

Ik herinner me nog goed dat ik zwanger was. Een vriendin van mij was tegelijkertijd in verwachting en zij wist al dat ze een meisje kreeg. Ik had geen geslachtsbepalende echo gehad, raar woord ook, alsof de echo bepaalt wat het wordt, maar ik had daar geen behoefte aan. Stiekem hoopte ik ook op een meisje.

Toen Alex geboren werd en het inderdaad een meisje bleek te zijn, was ik heel blij. Later kreeg ik nog een zoon, waar ik minstens zo blij mee was, maar het hebben van ‘beide smaken’ voelde als een rijkdom.

Mijn dochter voelde als een cadeautje dat ik had gekregen, en nu voelde het alsof dat cadeau me werd afgenomen. Dat klinkt zwaar, en dat was het ook. Het besef dat ik nooit een volwassen dochter zou hebben, dat ik nooit die specifieke band zou opbouwen die moeders en dochters vaak hebben naarmate ze ouder worden, deed ontzettend veel pijn.

De verdwenen meidenavondjes

Wat het extra lastig maakte, was dat Alex op dat moment ook midden in de puberteit zat.

Vóór zijn coming-out hadden we een heel eigen ritueel: onze meidenavondjes. We deden maskertjes op, lakten elkaars nagels en ik masseerde hem vaak. Dat deden we al jaren en het was ons momentje van verbinding. Zijn broertje uit logeren of op tijd naar bed, wij gezellig samen.

Vanaf de coming-out was dat voorbij. Alex wilde er niets meer van weten.

“Dat hoort niet bij een jongen,” was het argument.

Geen gezellige middagen meer in de stad om kleding te shoppen, geen high tea, geen getut in de badkamer. Ik hoorde later dat veel transkinderen die net uit de kast zijn, heel extreem in hun nieuwe ‘hokje’ gaan zitten. Alles wat ook maar een beetje vrouwelijk is, moet radicaal worden uitgebannen.

Ik vroeg me vaak af: als hij geen transgender was geweest, waren die avondjes dan ook gestopt? Waarschijnlijk wel, want pubers trekken zich sowieso terug. Maar nu voelde het niet als een natuurlijk proces van loslaten, maar als iets wat mij actief werd afgenomen.

Als ik dan vriendinnen zag die met hun dochters op pad gingen, voelde ik een stekende jaloezie. Dat was mijn toekomstbeeld geweest, en dat beeld lag nu in scherven.

Projectie en de ‘mini-me’

Dankzij gesprekken met vriendinnen, een psycholoog en veel denkwerk ben ik gaan inzien hoeveel ik van mezelf op Alex projecteerde.

Onbewust zie je in een dochter vaak een soort mini-me. Iemand die de dingen gaat doen die jou vroeger niet lukten. Ik had nooit zo’n prachtig figuur als hij, ik had nooit dat mooie lange blonde haar. Hij was een aantrekkelijk meisje dat kon turnen; ik was een lomp, stevig kind.

Toen Alex me later vertelde dat hij turnen eigenlijk nooit echt leuk had gevonden, kwam dat hard aan. Had ik hem dat laten doen omdat ik het zo leuk vond om te zien? Omdat het paste in mijn plaatje van de ideale dochter?

Je komt erachter hoeveel onbewuste verwachtingen je op je kind legt. Je denkt aan de toekomst, aan een bruiloft, aan het krijgen van kinderen. Ik dacht altijd dat de band rondom een zwangerschap tussen moeder en dochter uniek was. Ook dat plaatje moest ik herschrijven.

Alles zou vanaf nu ingewikkelder worden. Als Alex al kinderen zou willen, zou dat niet vanzelf gaan.

De les in het nu

Gelukkig heeft dit zware traject me ook iets moois opgeleverd.

Ik heb nu een pleegdochter van zeven jaar oud, die al sinds haar babytijd bij mij is. Door de ervaring met Alex kijk ik heel anders naar haar. Ik projecteer geen toekomstplaatjes meer op haar. Ik kijk niet naar hoe ze er over tien jaar uit zal zien of welke sport ze dan zal doen. Ik geniet van wie ze nu is, op dit moment.

Alex heeft me gedwongen om mijn eigen vooroordelen en vastgeroeste denkbeelden onder de loep te nemen. Het is een weg vol verdriet geweest en eerlijk gezegd had ik hem liever niet bewandeld. Maar het heeft me wel een diepere vorm van liefde geleerd: houden van je kind, niet om wie jij dacht dat het was, maar om wie het werkelijk is.

Zelfs als dat betekent dat je het kind dat je dacht te hebben moet loslaten om de persoon die er echt is te kunnen omarmen.

Trots, ondanks alles

Ook ben ik veel minder bezig met wat iedereen ervan zal vinden. Ze denken maar. Het boeit mij niet zo.

Dit is mijn kind. Hij mag zijn wie hij wil zijn.

En ik ben trots op hem!

LENTHE

Instagram: @pleegmamama